Ngày 01 tháng 10 năm 2014 Cập nhật hồi 06:55 GMT
Đăng ký nhận tin khuyến mãi:
Phiên bản di động

Xây dựng hệ thống bán lẻ văn minh, hiện đại: Những bất cập và giải pháp phát triển

Thứ ba, 16/08/2011, 09:40 GMT+7

(Dunghangviet.vn) - Trong xu thế hội nhập và phát triển, việc xây dựng hệ thống bán lẻ hiện đại lớn mạnh ở Việt Nam ngày càng trở nên cấp bách. Thực hiện mục tiêu lâu dài "khuyến khích người Việt dùng hàng Việt", việc tổ chức thị trường bán lẻ Việt Nam văn minh, hiện đại, gắn kết chặt chẽ giữa sản xuất và lưu thông đưa hàng Việt đến với người tiêu dùng là giải pháp căn cơ.

Siêu thị, trung tâm thương mại phát triển nhanh

Theo Vụ trưởng thị trường trong nước (Bộ Công thương) Trương Quang Hoài Nam, những năm gần đây, mạng lưới phân phối hàng hóa thị trường trong nước có bước phát triển, bảo đảm cung ứng kịp thời, đầy đủ và khá ổn định các mặt hàng thiết yếu cho sản xuất và tiêu dùng xã hội. Các kênh phân phối ngày càng đa dạng theo hướng gắn kết giữa sản xuất và tiêu dùng, đáp ứng ngày càng cao cả về chất và lượng, góp phần quyết định sự tăng trưởng tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ.

siêu thị bán lẻKhách mua hàng tại hệ thống siêu thị của Saigon Co.op.

Theo Hiệp hội bán lẻ Việt Nam, sau bốn năm nước ta gia nhập WTO, cấp độ không gian thị trường bán lẻ đã có sự thay đổi đáng kể, tổ chức thị trường được các địa phương chú trọng, các doanh nghiệp (DN) đã không ngừng đầu tư mở rộng mạng lưới bán buôn, bán lẻ. Hệ thống siêu thị, cửa hàng tiện ích, trung tâm thương mại (TTTM) phát triển nhanh. Theo số liệu báo cáo từ các sở công thương, tổng số siêu thị, TTTM đến cuối năm 2010 của cả nước là 571, trong đó các DN đầu tư nước ngoài có 23 TTTM và 26 siêu thị. Hệ thống chợ đầu mối, chợ bán buôn, bán lẻ trong cả nước được đầu tư xây dựng đến nay có khoảng từ 8.500 đến 9.000 chợ các loại.

Bên cạnh những DN bán lẻ tiêu biểu của Việt Nam như Saigon Co.op, Tổng công ty Thương mại Hà Nội, Tổng công ty Thương mại Sài Gòn, Tập đoàn Phú Thái, Ðiện máy Nguyễn Kim, Công ty cổ phần Nhất Nam... những năm gần đây khu vực bán lẻ có thêm DN có vốn đầu tư nước ngoài tham gia. Với sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế, thị trường bán lẻ liên tục phát triển với tốc độ từ 20% đến 25%/năm, quy mô thị trường ngày càng lớn. Hằng năm, lĩnh vực bán lẻ hàng hóa, dịch vụ đóng góp 15% GDP, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của đất nước trong những năm qua. Hệ thống này đã trở thành kênh tiêu thụ hàng hóa quan trọng cho các DN sản xuất trong nước; nhiều siêu thị, TTTM lượng hàng Việt chiếm tới  80% đến 90%, có những siêu thị thực phẩm hàng sản xuất trong nước chiếm tới 90% đến 95%. Các DN bán lẻ trong nước có nhiều cố gắng đầu tư xây dựng hệ thống kho, cửa hàng, cơ sở chế biến, bảo quản, nhất là ở các khu vực Tây Nguyên, Tây Nam Bộ, góp phần chủ động hàng hóa, nâng cao chất lượng dịch vụ.

Giải pháp phát triển hệ thống bán lẻ

Tuy nhiên, khi nhìn lại hệ thống bán lẻ hiện nay còn nhiều tồn tại cần được khắc phục kịp thời để tiếp tục phát triển. Qua trao đổi ý kiến với các nhà quản lý thương mại và hiệp hội bán lẻ, những vấn đề tồn tại đã được mổ xẻ. Chủ tịch Hiệp hội bán lẻ Việt Nam Phan Thế Ruệ cho rằng: Ðiểm yếu của thị trường bán lẻ hiện nay là quy mô thị trường còn manh mún, nhỏ bé và tự phát. Các DN bán lẻ trong nước chưa gắn kết chặt chẽ, vì vậy số lượng DN và doanh nhân tuy đông nhưng không mạnh, thường xung đột lợi ích trước mắt, rất khó hợp tác để tạo sức mạnh cạnh tranh. Môi trường cạnh tranh chưa bình đẳng, hầu hết DN bán lẻ, các cửa hàng, cửa hiệu quy mô nhỏ, phân tán và yếu về tài chính, cho nên bị các nhà buôn, các tổng đại lý chi phối về nguồn hàng, áp đặt những điều kiện bất lợi rất khó cạnh tranh. Một số DN, doanh nhân chưa có chiến lược kinh doanh, lợi dụng lúc thị trường biến động hợp tác với các nhà sản xuất, cung ứng dịch vụ để đầu cơ, trục lợi, nâng giá, tạo ra những cơn sốt giả, làm rối loạn thị trường đối với một số mặt hàng nhạy cảm như gạo, đường, phân bón, thép, xi-măng, thuốc chữa bệnh. Chất lượng hệ thống bán lẻ còn ở mức thấp, quy mô siêu thị, TTTM cũng như số lượng, chủng loại mặt hàng chưa thật đa dạng, kém phong phú, sắp đặt, bài trí thiếu chuyên nghiệp. Chất lượng hàng tuy đã được cải thiện đáng kể, nhưng còn những vấn đề về kiểm soát xuất xứ cũng như vệ sinh công nghiệp, vệ sinh an toàn thực phẩm. Ở không ít siêu thị, cửa hàng, hàng nhái, hàng giả, hàng kém chất lượng vẫn xuất hiện khiến người tiêu dùng không yên tâm.

Qua khảo sát ở một số DN bán lẻ cho thấy, chi phí đầu vào quá cao dẫn tới năng lực cạnh tranh thấp, hệ thống bán lẻ bị phân khúc thành nhiều tầng nấc. Phần lớn DN phải thuê mặt bằng, cửa hàng với mức giá cao, vay vốn lãi suất cao và xu hướng trả công cho người lao động tăng dần trong môi trường cạnh tranh giành giật thị trường khá khốc liệt, làm cho hiệu quả kinh doanh thấp. Sau ngày nước ta mở cửa thị trường bán lẻ theo cam kết, hai năm qua, các DN có 100% vốn nước ngoài (FDI) vào Việt Nam không nhiều như đã dự báo. Ngoài các DN đã sớm có cơ sở trước như Metro, BigC, đến giữa năm 2010 có thêm bốn DN có vốn FDI trong lĩnh vực phân phối vào Việt Nam với 26 cơ sở bán lẻ tập trung ở Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và một vài đô thị khác. Các DN có vốn FDI bước đi bài bản từ thăm dò, nắm bắt thị trường thông qua các hình thức liên doanh, liên kết với DN Việt Nam, nhượng quyền thương mại để từng bước mở rộng thị phần bán lẻ, chuẩn bị điều kiện tham gia trực tiếp xuất nhập khẩu và phân phối theo lộ trình cam kết. Các tập đoàn như Metro, BigC sau khi vào thị trường Việt Nam đã xây dựng chuỗi các TTTM lớn, các siêu thị ở các vị trí đắc địa với nguồn tài chính dồi dào, lượng hàng hóa lớn, đa dạng, phong phú, dịch vụ tiện ích, doanh số bán hàng rất lớn thật sự đang lấn lướt DN trong nước.

Quá trình xây dựng hệ thống bán lẻ hiện đại, văn minh của DN trong nước hiện đang gặp nhiều khó khăn do hạ tầng thương mại phát triển chậm, không đáp ứng nhu cầu mở rộng thị trường. Ngay từ khi xây dựng, phê duyệt kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội các địa phương chưa chú trọng quy hoạch phát triển hạ tầng thương mại, dịch vụ, quỹ đất hạn hẹp dẫn đến khó khăn khi bố trí mặt bằng cho các khu thương mại, dịch vụ...

Với sự gia tăng nhanh chóng của dân số và sức mua khu vực đô thị đang là cơ hội cho sự phát triển của các loại hình bán lẻ hiện đại, tác động to lớn đến nền sản xuất và quyền lợi của hàng chục triệu người tiêu dùng Việt Nam. Chính vì vậy, các cơ quan quản lý nhà nước, các cơ quan quản lý chuyên ngành và các địa phương đang tập trung nghiên cứu triển khai một số giải pháp phát triển thị trường bán lẻ. Ðó là, ưu tiên tập trung hỗ trợ xây dựng một số nhà phân phối lớn tại Việt Nam, tạo dựng đầu tàu và động lực phát triển. Thông qua các hiệp hội hỗ trợ đào tạo nâng cao năng lực quản lý và kỹ năng bán hàng; hỗ trợ xây dựng thương hiệu, tư vấn pháp lý trong liên kết giữa nhà sản xuất và nhà phân phối... Xem xét, điều chỉnh các quy định của pháp luật, cho phép các DN trong nước liên doanh với nước ngoài với tỷ lệ chi phối bằng hoặc lớn hơn 51% để học hỏi kinh nghiệm, nhất là trong xây dựng chuỗi phân phối.

Tiếp tục kiến nghị Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số chính sách khuyến khích, ưu đãi phát triển hạ tầng thương mại. Ðịnh hướng các địa phương trong việc ưu tiên địa điểm dành quỹ đất khi quy hoạch phát triển thương mại cho các DN phân phối khai thác, sử dụng; ưu tiên hỗ trợ DN về giá thuê mặt bằng, giải quyết nhanh các thủ tục liên quan công trình hạ tầng thương mại. Tiến tới hoàn thiện quy hoạch phát triển hệ thống phân phối các mặt hàng thiết yếu như lương thực, xăng, dầu, phân bón, xi-măng... theo hướng gắn với quy hoạch phát triển sản xuất. Trên cơ sở Quy hoạch tổng thể phát triển thương mại Việt Nam giai đoạn 2011-2020, định hướng đến năm 2030 mới được phê duyệt, xây dựng, sửa đổi, bổ sung các quy hoạch phát triển hạ tầng thương mại, quy hoạch bán buôn, bán lẻ... phù hợp yêu cầu phát triển nền kinh tế nước ta trong quá trình CNH, HÐH và hội nhập quốc tế. Khẩn trương phát triển hệ thống bán lẻ hiện đại trong nước lớn mạnh, đủ sức hợp tác và cạnh tranh bình đẳng với DN có vốn nước ngoài.

PHAN HÙNG - PHAN HOÀNG
Nguồn: Nhân dân
  • Bình luận trên Dunghangviet.vn
  • Bình luận trên Facebook
  • Gửi phản hồi
Ý kiến của bạn:*
Họ tên*:


Email*:
Nhập vào 5 ký tự ở hình dưới đây:
ISO CAPTCHA by VietISO
Gửi đi Viết lại

Thương hiệu Quốc gia

Bia Sài gòn: Thương hiệu bia của người Việt

Bia Sài gòn: Thương hiệu bia của người Việt

Qua 139 năm thành lập và 37 năm phát triển thương hiệu, bia Sài Gòn đã trở thành thương hiệu của người Việt, có thị phần lớn nhất tại Việt Nam và tạo được dấu ấn với người tiêu dùng.

x
Có thể bạn quan tâm