Ngày 23 tháng 07 năm 2014 Cập nhật hồi 08:39 GMT
Đăng ký nhận tin khuyến mãi:
Phiên bản di động

Ôtô Việt Nam: Muốn lớn phải làm nhỏ

Thứ năm, 03/05/2012, 06:08 GMT+7

(Dunghangviet.vn) - Sau hơn 1,5 thập niên theo đuổi, tham vọng xây dựng ngành công nghiệp ôtô trong nước đã gần như thất bại hoàn toàn, ông Võ Trí Thành, Phó Viện trưởng Viện Quản lý kinh tế trung ương, cho biết.

Quá trình xây dựng ngành công nghiệp ôtô Việt Nam được ví như việc đúc kiềng. Tuy nhiên, đến nay chiếc kiềng này vẫn chưa thể thành hình vì lý do khá đơn giản: cả 3 chân đều yếu nên không thể đi xa.

Dậm chân tại chỗ với giấc mộng lớn

Tại Thái Lan, các nhà hoạch định chính sách đã cùng các doanh nghiệp sản xuất ôtô thực thi lộ trình phát triển ngành dựa trên 3 chân kiềng chính là lợi thế quy mô thị trường, ngành công nghiệp phụ trợ đủ mạnh và kết cấu hạ tầng hoàn chỉnh. Điều này đã lý giải cho làn sóng đổ vốn đầu tư liên tục vào Thái Lan của các tập đoàn ôtô thế giới, thay vì Việt Nam trong 2 năm qua.

ngành công nghiệp ô tô

Năm 2011, xuất khẩu ôtô của Thái Lan đạt khoảng 1 triệu xe bất kể ảnh hưởng của trận lụt tệ hại hồi tháng 10.2011. Trong 2 năm 2010 và 2011, các hãng Mitsubishi, Nissan và Ford đã rót hơn 1,5 tỉ USD vào các dự án nhà máy sản xuất ôtô và thiết bị phụ trợ tại Thái Lan nhằm nâng công suất thêm 500.000 chiếc/năm.

Chiến lược phát triển khối doanh nghiệp vừa và nhỏ với trọng tâm hướng vào công nghiệp phụ trợ cũng là mục tiêu hàng đầu của chính sách công nghiệp Thái Lan kể từ năm 1996. Nước này hiện có trên 2,4 triệu doanh nghiệp vừa và nhỏ, trong đó, trên 900.000 doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực chế tạo linh kiện, phụ tùng ôtô.

Trở lại với câu chuyện về vòng lẩn quẩn của ngành công nghiệp ôtô Việt Nam. Ông Ngô Văn Trụ, Phó Vụ trưởng Vụ Công nghiệp nặng, Bộ Công Thương, từng nói: “Một thị trường có dung lượng chỉ hơn 100.000 xe/năm mà có đến vài trăm chủng loại xe khác nhau thì làm sao phát triển được ngành công nghiệp ôtô”.

Yếu tố quy mô nhỏ đến lượt nó lại kéo theo khó khăn trong phát triển công nghiệp phụ trợ, tức chân kiềng thứ hai. Quy mô thị trường trong nước hiện chỉ tương đương 1/20 của Thái Lan nên trong nhiều năm qua, doanh nghiệp lắp ráp nước ngoài vẫn không thể thu hút được các nhà sản xuất phụ trợ ruột của mình vào Việt Nam. Công nghiệp phụ trợ non kém đã ảnh hướng lớn tới tỉ lệ nội địa hóa của ngành ôtô trong nước. Thống kê của Bộ Công Thương năm 2010 cho thấy dòng xe con dưới 9 chỗ, tỉ lệ nội địa hóa chỉ đạt dưới 15%, trong khi quy hoạch đề ra là 50%; tỉ lệ nội địa hóa ở xe khách trên 10 chỗ, xe tải, xe chuyên dùng đạt 30-40% so với quy hoạch là 60%.

Chiếc chân kiềng thứ ba là kết cấu hạ tầng của Việt Nam hiện vẫn được đánh giá là yếu và thiếu so với các quốc gia trong khu vực. Tỉ lệ đường cao tốc chẳng hạn, mới chỉ chiếm 0,1% của hệ thống giao thông đường bộ trong cả nước so với mức 13,3% của Thái Lan và hơn 33% của Hàn Quốc.

Mở lối đi nhỏ

Trước thực trạng đó, ông Võ Trí Thành cho rằng: “Việt Nam nên tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn ôtô lớn để dựa vào lợi thế quy mô của họ”.

Trên thực tế đã có một số doanh nghiệp ôtô Việt Nam thay đổi chiến lược hoạt động bằng cách tham gia vào một vài khâu then chốt trong chuỗi giá trị của ngành ôtô. Điển hình là trường hợp của Công ty Cổ phần Ôtô Trường Hải (Thaco).

Ông Trần Bá Dương, Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng Giám đốc Thaco, cho biết, thay vì sản xuất cả một chiếc xe mang thương hiệu Việt, Công ty đang tập trung đầu tư sản xuất các linh kiện. Việc này được tiến hành thông qua hợp tác, liên kết với các đối tác nước ngoài.

Tháng 8.2011, Hyundai Motor và Thaco đã ký thỏa thuận hợp tác chuyển giao công nghệ cho Dự án nhà máy chế tạo động cơ ôtô tại Khu Kinh tế mở Chu Lai, vốn đầu tư 165 triệu USD. Giai đoạn 1 dự kiến bắt đầu trong quý II/2012, nhà máy sẽ đưa sản phẩm ra thị trường nội địa vào cuối năm 2013. Giai đoạn 2 dự kiến xuất khẩu sản phẩm sang Trung Quốc và các nhà máy của Hyundai ở các nước sau năm 2015. Bước đầu, nhà máy sẽ chế tạo 3 trong 5 chi tiết chính của động cơ diesel có dung tích 4 lít, gồm thân động cơ, trục khuỷu, nắp động cơ. Công ty cho biết sẽ từng bước chuyển giao công nghệ sản xuất các chi tiết phụ cho các doanh nghiệp phụ trợ trong nước.

Cũng như Thaco, Công ty Cổ phần Ôtô Xuân Kiên (Vinaxuki) đã chọn cách sản xuất linh kiện cho ôtô. Tháng 4.2010, Vinaxuki đã đầu tư nhà máy đúc khuôn mẫu thân vỏ ôtô tại Phổ Yên, Thái Nguyên, vốn 100 tỉ đồng với công suất 350.000 tấn sản phẩm/năm. Khuôn mẫu của Vinaxuki góp phần tạo ra thân vỏ ôtô hoàn chỉnh từ thép tấm và nâng tỉ lệ nội địa hóa lên mức 50%. Ông Bùi Ngọc Huyên, Tổng Giám đốc Vinaxuki, cho biết dự án đã sản xuất được lượng sản phẩm có giá trị lên tới 400 tỉ đồng.

Cùng với Thaco và Vinaxuki, còn có một số doanh nghiệp nước ngoài liên doanh với đối tác trong nước đã đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất linh kiện tại Việt Nam với mục đích chính là xuất khẩu. Thực tế này cho thấy khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của các doanh nghiệp ôtô trong nước là khá lớn.

Theo cam kết Khu vực Thương mại Tự do Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á, biểu thuế ôtô nhập khẩu nguyên chiếc vào Việt Nam sẽ giảm còn 0-5% vào năm 2018. Như vậy, xe nhập khẩu nguyên chiếc sẽ có lợi thế hơn so với xe sản xuất trong nước. Điều này lý giải vì sao hầu hết các liên doanh đều đã bổ sung chức năng phân phối xe nhập khẩu vào hoạt động của mình từ khi Việt Nam chính thức mở cửa thị trường phân phối vào ngày 1.1.2009. Do vậy, đã đến lúc các doanh nghiệp lắp ráp ôtô trong nước phải tự tìm lối ra phù hợp nhất cho mình nếu không muốn bị loại khỏi cuộc chơi trong vòng 6 năm nữa.

Trong một diễn biến có liên quan, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang trình Chính phủ và Quốc hội đề án tái cơ cấu kinh tế giai đoạn 2011-2015 và định hướng đến 2020. Trong đó, các ngành ưu tiên gồm luyện kim, hóa dầu, đóng tàu, điện tử, năng lượng tái tạo, dịch vụ hậu cần xuất nhập khẩu, du lịch. Công nghiệp ôtô Việt Nam không được nhắc tới trong đề án này.

Trong bối cảnh đó, trường hợp của Thaco và Vinaxuki có thể là bài học về hướng đi mới cho doanh nghiệp cùng ngành.

Vĩnh Bảo
Nguồn: Nhipcaudautu
  • Bình luận trên Dunghangviet.vn
  • Bình luận trên Facebook
  • Gửi phản hồi
Ý kiến của bạn:*
Họ tên*:


Email*:
Nhập vào 5 ký tự ở hình dưới đây:
ISO CAPTCHA by VietISO
Gửi đi Viết lại

Thương hiệu Doanh nghiệp

Võng xếp Duy Lợi, 15 năm một thương hiệu (kỳ cuối)

Võng xếp Duy Lợi, 15 năm một thương hiệu (kỳ cuối)

Giám đốc Duy Lợi, ông Lâm Tấn Lợi cũng chia sẻ rằng, lợi ích cho cộng đồng là tiêu chí anh "đặt hàng" cho chính mình khi thiết kế bất kỳ sản phẩm nào xưa nay.

Thương hiệu Quốc gia

Vững vàng thương hiệu sữa Mộc Châu

Vững vàng thương hiệu sữa Mộc Châu

Cho đến hiện tại, thương hiệu sữa Mộc Châu vẫn là sản phẩm có chỗ đứng vững vàng trên thị trường sữa.

Trách nhiệm xã hội

Quỹ sữa “Vươn cao Việt Nam” đến với trẻ em Quảng Trị

Quỹ sữa “Vươn cao Việt Nam” đến với trẻ em Quảng Trị

Ngày 20.07.2014, chương trình Quỹ sữa “Vươn Cao Việt Nam” năm 2014 đã tổ chức buổi lễ trao tặng sữa cho con em gia đình thương binh liệt sĩ tỉnh Quảng Trị tại Tỉnh Quảng Trị.

Doanh nghiệp viết

Saigon Co.op kiên quyết giảm giá sữa

Saigon Co.op kiên quyết giảm giá sữa

Quyết định số 1079/QĐ-BTC của Bộ Tài chính về áp trần giá sữa quy định mức giá tối đa trong khâu bán buôn đối với 25 sản phẩm sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi sẽ có hiệu lực từ hôm nay 11/6.

x
Có thể bạn quan tâm