Theo ông, đầu tư vào Việt Nam trông có vẻ ít tốn kém, nhưng giá cả đang tăng nhanh và thị trường nội địa phát triển không đáng kể.

Đồng hương của ông Chung, nhà đầu tư David Lin, 32 tuổi, thì đang tìm đối tác để sang nhượng nhà máy chế biến gỗ và các sản phẩm từ gỗ tại Khu Công nghiệp Tam Phước (Đồng Nai). “Tình hình kinh doanh ngày càng xấu đi và đã đến lúc phải rút lui. Điểm đến đầu tư mới có thể là Bangladesh hay Ấn Độ”, ông cho biết.

Sóng khủng hoảng lan tới FDI

Ông Lin thành lập Công ty Yuan Chang Industry Vina tại Việt Nam từ năm 2003. Trong giai đoạn thịnh vượng của kinh tế Việt Nam (2005-2007), doanh thu của Công ty đạt khoảng 6 triệu USD/năm. Tuy nhiên, khủng hoảng kinh tế sau đó đã làm con số này giảm dần. “Dự kiến, năm 2012 doanh thu của chúng tôi sẽ giảm từ 40-50% so với năm 2011”, ông nói.

Lý do chính khiến Công ty 100% vốn nước ngoài này phải tính tới kế hoạch rút lui là lạm phát cao. Lạm phát đã tác động đến chi phí hoạt động cũng như làm giảm đáng kể lợi nhuận của Công ty.

Bên cạnh trường hợp rút lui êm thấm như ông Lin, đã có những cuộc bỏ trốn của không ít doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), để lại sau lưng những khoản nợ lớn.

Gần đây, Cục Hải quan Bình Dương đã cảnh báo trường hợp nợ thuế của Công ty Diing Long Việt Nam (Đài Loan), trụ sở tại Khu Công nghiệp Mỹ Phước 1 (Bình Dương). Công ty này nợ 17 tỉ đồng tiền thuế nhập khẩu hàng hóa, nhưng Ban Giám đốc đã bỏ về Đài Loan. Tài sản còn lại là một nhà xưởng ước trị giá 70 tỉ đồng, song đã được thế chấp tại ngân hàng.

Tháng 9.2011, chủ đầu tư của Tập đoàn Kenmark (Đài Loan) cũng đã bỏ về nước, để lại khoản nợ 50 triệu USD ở nhiều ngân hàng.

Liệu Việt Nam cuối cùng đã ổn?

Để có thể tiếp tục trụ lại Việt Nam, Elma Vietnam Industrial đã tìm cách tăng năng suất. Nhà máy sản xuất linh kiện xe máy của Công ty ở Khu Công nghiệp Nhơn Trạch 1 trước đây có hơn 300 công nhân. Trong giai đoạn kinh tế khó khăn từ 2010-2011, Công ty đã đẩy mạnh việc tự động hóa bằng cách đầu tư các loại robot có thể thay thế con người ở một số công đoạn sản xuất.

“Trong 2 năm gần đây, chúng tôi đã đầu tư hơn 5 triệu USD cho tự động hóa. Kết quả là với sự hỗ trợ của robot, 1 công nhân có thể đứng 3 máy cùng lúc thay vì chỉ 1 máy như trước đây. Điều đó góp phần nâng năng suất lao động lên gấp 3 lần”, ông Chung, Elma Vietnam, cho biết.

Nhờ chính sách cải tiến sản xuất này mà doanh thu của Công ty đã tăng gần gấp đôi từ 2,9 triệu USD năm 2009 lên 5,9 triệu USD năm 2010 và gần 6,5 triệu USD năm 2011.

Tuy nhiên, nếu Việt Nam không nhanh chóng cải thiện môi trường đầu tư, sẽ rất khó để các doanh nghiệp FDI yên tâm. “Các hãng quốc tế có thể sẽ mở rộng hoạt động kinh doanh tại Indonesia, Thái Lan chứ không ở lại đây”, ông Alain Cany, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp châu Âu (EuroCham), cảnh báo.

Báo cáo của EuroCham cho biết, lòng tin của các nhà đầu tư châu Âu với Việt Nam đã giảm mạnh từ đầu năm 2011 và sẽ tiếp tục lan sang năm 2012. Nguyên nhân là lạm phát cao kèm theo khó khăn trong tiếp cận tín dụng, hạ tầng kém, thủ tục rườm rà.

Bài viết “Liệu Việt Nam cuối cùng đã ổn?” đăng trên The Financial Times ra ngày 25.5 cho rằng Việt Nam vẫn đang phải đối mặt với thách thức lớn khi phải cân bằng giữa một bên là kiềm chế lạm phát và một bên là hạ lãi suất để thúc đẩy tăng trưởng.

“Sức hấp dẫn của Việt Nam có thể là vì nền kinh tế này vẫn đang khá yên ổn. Nhưng đầu tư vào Việt Nam hiện vẫn chỉ dành cho những người dũng cảm”, bài báo kết luận.