Đến nay, Phú Thọ đứng thứ 3 về sản lượng chè trong số 35 tỉnh có sản xuất chè của cả nước. Tuy nhiên, một thực tế cho thấy chè xuất khẩu của tỉnh chưa thực sự có uy tín với các nước trong khu vực và thế giới, thậm chí ngay cả trong nước. Với quốc tế, chè Phú Thọ chỉ được xuất đi dưới dạng chè nguyên liệu đóng bao, giá bán chè thấp, chỉ khoảng 1,8 - 2,5 USD/kg tùy theo sản phẩm của từng doanh nghiệp trong từng giai đoạn.

Phú Thọ là một trong những vùng chè lớn nhất cả nước.

Tính đến năm 2010, diện tích chè toàn tỉnh là 15.625,1 ha. Cơ cấu giống chè được xác định, 2 giống chè lai LDP1, LDP2 được sử dụng chủ yếu để trồng mới, trồng lại trong thời gian qua. Giống chè chất lượng như Kim Tuyên, Phúc Vân Tiên, PT95, PH11... đang được phát triển mở rộng diện tích, đến năm 2010, tỷ lệ diện tích chè giống mới, chất lượng cao chiếm 56%. Năm 2011, tiếp tục trồng thay thế 461 ha bằng giống mới. Áp dụng kỹ thuật thâm canh, sản xuất chè theo hướng ViệtGap với diện tích áp dụng khoảng 2.330 ha; bước đầu hình thành được những mô hình sản xuất chè an toàn tại Phù Ninh, Thanh Sơn, Tân Sơn, Hạ Hòa, Đoan Hùng, Yên Lập.

Tiêu thụ chè búp tươi trên địa bàn tỉnh được thực hiện dưới 3 hình thức: Mua bán theo hợp đồng đầu tư, thu mua nguyên liệu giữa nhà máy, công ty với người dân, nông trường. Mua bán theo hợp đồng thỏa thuận bao tiêu sản phẩm giữa nhà máy, công ty với nông dân. Hoặc mua bán tự do giữa nông dân với nhau để tự chế biến, giữa nông dân với nhà máy bằng hình thức bán trực tiếp hoặc thông qua người mua gom chè tươi cho nhà máy.

Tuy nhiên, chất lượng chè nguyên liệu đầu vào của nhà máy chế biến chưa đảm bảo. Giữa người sản xuất và các cơ sở chế biến chè phần lớn chưa có hợp đồng nên dẫn tới tình trạng tranh mua tranh bán; nguồn nguyên liệu đưa vào nhà máy không ổn định, lúc thiếu, lúc thừa; nguyên liệu thu hái chưa đảm bảo chất lượng theo tiêu chuẩn; phương pháp vận chuyển về nhà máy chưa đúng nên làm giảm chất lượng, giá bán thấp so với đầu tư ban đầu.

Năm 2011, trên địa bàn tỉnh có 56 doanh nghiệp, cơ sở chế biến chè xanh, chè đen và 1.231 cơ sở chế biến chè thủ công suất trên, dưới 1 tấn búp tươi/ngày, ước thực hiện khoảng trên 55 nghìn tấn chè khô các loại. Sản phẩm chè của các doanh nghiệp tiếp tục được xuất khẩu trực tiếp đi các nước hoặc theo hợp đồng qua các doanh nghiệp trong tỉnh.

Thực tế, các doanh nghiệp chế biến chè đã chủ động, tích cực tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại quảng bá sản phẩm như: Hội chợ Argroviet hàng năm do Bộ Nông nghiệp tổ chức, Lễ hội văn hoá trà Lâm Đồng năm 2006, Lễ hội văn hoá trà Hà Giang năm 2007, Lễ hội chè đất Tổ 2011 và Liên hoan trà Quốc tế lần thứ nhất - Thái Nguyên năm 2011.

Đến nay, có 6 cơ sở đã đăng ký nhãn hiệu hàng hóa, mã số, mã vạch cho sản phẩm, gồm Công ty TNHH Hà Trang, Công ty TNHH chè xuất khẩu Đại Đồng, Công ty TNHH chè xuất khẩu Bảo Long, Công ty cổ phần Tân Phong, Công cổ phần chè Phú Thọ, Công ty TNHH chè Hoài Trung.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp chế biến chè hiện nay đều rơi vào tình trạng thiếu vốn cho sản xuất, phải vay với lãi suất cao. Sản phẩm hàng hóa sản xuất ra chủ yếu là chè đen, chè xanh không có nhãn mác, bao gói sản phẩm theo quy định, giá bán thấp. Công tác xúc tiến thương mại, quảng bá, giới thiệu sản phẩm ít được quan tâm.

Vì vậy để chè đất Tổ thực sự trở thành một thương hiệu mạnh cần nâng cao chất lượng chè nguyên liệu: Rà soát, chỉ đạo tập trung trồng lại diện tích chè cằn xấu có năng suất thấp dưới 5 tấn/ha, khuyến cáo sử dụng các giống mới, chất lượng cao như PH11, LDP1, LDP2, Bát tiên, Phúc vân tiên... Đẩy mạnh đầu tư thâm canh tăng năng suất, chất lượng sản phẩm chè búp tươi. Đặc biệt chú trọng tập huấn, hướng dẫn nông dân đầu tư thâm canh, tăng cường phân bón về lượng, đảm bảo cân đối về chất (sử dụng NPK bón đất, kết hợp phân bón lá Pomior) để đẩy nhanh năng suất chè.

Các cơ sở chế biến chè phải có cơ chế đầu tư, thu mua nguyên liệu, có hợp đồng với người trồng chè trong vùng được quy hoạch theo tinh thần cùng có lợi và cùng chia sẻ tiến tới khắc phục tình trạng tranh mua, tranh bán nguyên liệu. Ưu tiên đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng vùng nguyên liệu: Đường giao thông, thuỷ lợi vùng đồi,… từng bước đầu tư, hỗ trợ nông dân đẩy mạnh ứng dụng cơ giới hoá vào sản xuất chè, hái chè đúng kỹ thuật theo tiêu chuẩn; chỉ đạo xây dựng các mô hình sản xuất chè an toàn làm cơ sở để nhân rộng trong thời gian tới từng bước nâng cao chất lượng chè đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.

Đồng thời, đổi mới công nghệ, nâng cấp dây chuyền thiết bị, nhà xưởng, công nghệ chế biến, đào tạo nguồn nhân lực đảm bảo đồng bộ, hiện đại theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN 01- 07:2009/BNNPTNT) về điều kiện đảm bảo VSATTP đối với các cơ sở chế biến chè; tăng cường chất lượng chè chế biến, thực hiện tốt việc công bố chất lượng sản phẩm, ghi nhãn hàng hóa theo quy định của pháp luật. Đầu tư xây dựng thương hiệu, quảng bá sản phẩm: Các doanh nghiệp cần tích cực, chủ động xây dựng được nhãn hiệu độc quyền, bao gói sản phẩm, cải tiến mẫu mã bao bì, quảng bá thương hiệu sản phẩm chè đất Tổ với du khách trong nước và quốc tế qua các kênh thông tin đại chúng và các hoạt động Triển lãm, Hội chợ, Lễ hội.