Ngày 01 tháng 10 năm 2014 Cập nhật hồi 10:59 GMT
Đăng ký nhận tin khuyến mãi:
Phiên bản di động

"Kinh tế xanh" – Chìa khóa phát triển bền vững

Thứ năm, 15/12/2011, 10:21 GMT+7

(Dunghangviet.vn) - Chiến lược kinh tế xanh của Việt Nam nhằm thay đổi mô hình tăng trưởng và tái cơ cấu nền kinh tế theo hướng phát triển bền vững, giảm nhẹ tác động của biến đổi khí hậu, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường.

Kinh tế xanh – mục tiêu hướng tới

Phát triển kinh tế xanh đang trở thành mối quan tâm của cộng đồng quốc tế và lựa chọn chính sách phát triển của nhiều quốc gia hướng tới mục tiêu chuyển đổi mô hình phát triển kinh tế theo hướng bền vững, đi đôi với duy trì và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Gần đây nhất, tại Hội nghị Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) bế mạc ngày 13/11 tại đảo Hawai (Mỹ), các nhà lãnh đạo APEC đã xác định cần phải giải quyết các thách thức môi trường và kinh tế của khu vực bằng cách hướng đến nền kinh tế xanh, có hàm lượng carbon thấp, nâng cao an ninh năng lượng và tạo nguồn mới cho tăng trưởng kinh tế và việc làm.

kinh tế xanh
Trung Quốc đã dành khoảng 40% gói kích thích kinh tế vào các ngành kinh tế xanh, tập trung vào năng lượng tái tạo và hiệu quả năng lượng, cam kết tăng tỷ lệ sử dụng năng lượng tái tạo lên 16% vào năm 2020.  Một số quốc gia Đông Nam Á có quy mô nền kinh tế như Việt Nam cũng đã đưa kinh tế xanh vào các kế hoạch và chương trình phát triển quốc gia trung và dài hạn. Philippines đã ban hành Chương trình phát triển xanh, tranh thủ hỗ trợ của ADB để phát triển các dự án tái chế và phát thải CO2 thấp. Malaysia đã đưa ra chính sách phát triển công nghệ xanh với bốn trụ cột chính là năng lượng, môi trường, kinh tế và xã hội.     

Chuyển đổi mô hình phát triển kinh tế từ “nâu” sang “xanh”
 
Mặc dù đã đạt được những thành tựu đáng khích lệ trong phát triển kinh tế nhưng Việt Nam cũng đã bộc lộ rõ những yếu tố chưa thực sự bền vững. Theo bà Nguyễn Lệ Thủy, Phó Chánh văn phòng phát triển bền vững - Bộ Kế hoạch và Đầu tư, hiện Việt Nam có chất lượng tăng trưởng kinh tế thấp, chưa hiệu quả và sức cạnh tranh còn yếu. Tăng trưởng kinh tế mới chỉ dựa vào khai thác tài nguyên với cường độ cao, trong khi trình độ công nghiệp còn lạc hậu, lại chậm đổi mới nên mức độ tiêu tốn năng lượng, nước, nguyên vật liệu lớn. Bên cạnh đó tình trạng suy kiệt nguồn nước đang diễn ra, nhiều loại khoáng sản đang dần dần bị cạn kiệt và chưa được quản lý tốt. Đa dạng sinh học bị suy giảm và môi trường tiếp tục bị xuống cấp trong khi các thảm họa do thiên tai và những diễn biến về thay đổi khí hậu toàn cầu đang tăng nhanh. Biến đổi khí hậu đang trở thành một thách thức lớn đối với Việt Nam trong thế kỷ 21. Chính vì vậy phát triển kinh tế xanh được xem là một chiến lược cần thiết để đạt được phát triển bền vững.   Phát triển kinh tế xanh không những giảm phát thải khí nhà kính, giảm nhẹ biến đổi khí hậu mà còn nâng cao chất lượng của tăng trưởng, thay đổi cơ cấu sản xuất và tiêu dùng theo hướng bền vững và cải thiện đời sống con người.   

Tại Việt Nam, tăng trưởng xanh đã được Đảng và Nhà nước quan tâm. Tại Diễn đàn “Kinh tế xanh trong bối cảnh phát triển bền vững ở Việt Nam”, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã đưa ra Khung Chiến lược tăng trưởng xanh của Việt Nam giai đoạn 2011 – 2020 và Tầm nhìn đến 2050. Trong Khung chiến lược, ba mục tiêu chính được nhấn mạnh như giảm phát thải khí nhà kính, xanh hóa sản xuất và xanh hóa lối sống và tiêu dùng được đặc biệt quan tâm. Trong đó, một số chỉ tiêu cụ thể như giảm chất lượng phát khí thải nhà kính trong các hoạt động năng lượng từ 10% đến 20% cho giai đoạn 2011 – 2020 và từ 35% - 45% cho giai đoạn 2020 – 2030; giá trị sản phẩm các ngành công nghệ cao trong GDP đạt khoảng 42% - 45% trong giai đoạn 2010 – 2020 và 80% trong giai đoạn 2020 – 2030. Ngoài ra, 100% các cơ sở sản xuất kinh doanh mới thành lập phải áp dụng công nghệ sạch hoặc trang bị các thiết bị giảm ô nhiễm, xử lý chất thải...   
     
Để thực hiện các mục tiêu trên, ông Phạm Hoàng Mai, Vụ trưởng Vụ Khoa học Giáo dục, Tài nguyên và Môi trường - Bộ Kế hoạch và Đầu tư, cho rằng cần thực hiện đồng bộ và hiệu quả một số giải pháp. Đó là xây dựng và hoàn thiện thể chế; tăng cường vai trò quản lý của Nhà nước; tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho mọi tầng lớp nhân dân; nghiên cứu ban hành và sử dụng các tiêu chuẩn kinh tế, kỹ thuật và xây dựng hệ thống thông tin tư liệu về tăng trưởng xanh. Việc huy động nguồn vốn và cơ chế tài chính; chủ động tiếp cận các nguồn tài chính khí hậu; đào tạo và phát triển nhân lực; tăng cường nghiên cứu khoa học và công nghệ... cũng là giải pháp được ông Phạm Hoàng Mai đề cập.
   
Những thách thức phía trước
 
Theo Tiến sĩ Nguyễn Văn Tài, Viện trưởng Viện Chiến lược chính sách tài nguyên và môi trường - Bộ Nông nghiệp và Nông thôn, xây dựng chiến lược phát triển kinh tế xanh ở Việt Nam vẫn còn nhiều thách thức. Đó là ngành sản xuất năng lượng sạch chưa phát triển; thiếu vắng những ngành kinh tế hỗ trợ, giải quyết hậu quả về môi trường; đa dạng sinh học bị suy giảm mạnh, diện tích các hệ sinh thái tự nhiên bị thu hẹp.
 
Ông Chung Heuk-Jin, chuyên gia Viện Chiến lược Chính sách, Tài nguyên và Môi trường Hàn Quốc, cho rằng một trong những thách thức đối với Hàn Quốc cũng như Việt Nam trong việc phát triển kinh tế xanh hiện nay là cần phải có sự ủng hộ và tham gia của công chúng cũng như sự tham gia của các ngành công nghiệp. Giáo sư Nguyễn Quang Thái, Hội Khoa học kinh tế Việt Nam, chia sẻ cần phải nâng cao nhận thức của toàn xã hội về vấn đề này, đặc biệt là nhận thức của các doanh nghiệp vì các doanh nghiệp là những nhân tố chính đóng góp vào quá trình tăng trưởng xanh.
 
Đại diện Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cũng cho rằng vai trò của doanh nghiệp trong phát triển kinh tế xanh là rất quan trọng. tuy nhiên cần có cơ chế rõ ràng để các doanh nghiệp tham gia hiệu quả hơn. Theo vị đại diện này, hiện một số ngành kinh tế thân thiện với môi trường nhưng khó khăn về vốn, đầu ra của sản phẩm thiếu ổn định, lợi thế cạnh tranh thấp.
   
Một thách thức không nhỏ trong việc thực hiện kinh tế xanh ở Việt Nam hiện nay là vấn đề huy động nguồn vốn. Mặc dù Việt Nam đã thoát khỏi ngưỡng của nước nghèo nhưng tích lũy quốc gia so với các nước đã phát triển còn quá thấp, điều này ảnh hưởng không nhỏ tới quá trình triển khai hướng tới “Nền kinh tế xanh”. Hiện, mức thu nhập bình quân đầu người ở Việt Nam còn thấp (hơn 1.000 USD), chỉ bằng 1/10 so với mức trung bình của thế giới (10.000 USD). Bà Setsuko Yamazaki, Giám đốc quốc gia UNDP Việt Nam, cho rằng, vai trò và sự đóng góp của các tổ chức quốc tế trong việc tăng cường năng lực thực hiện kinh tế xanh cho Việt Nam là rất cần thiết. Theo bà, “tăng trưởng xanh cần có một khung tài chính/tài khóa xanh để xây dựng cơ chế chung cho các nguồn tài chính khác nhau và giúp triển khai thực hiện cơ chế đối tác công tư”.
    
Ngoài ra, theo nhiều chuyên gia, thực tế công nghệ sản xuất ở Việt nam hiện nay so với thế giới phần lớn là công nghệ cũ, tiêu hao năng lượng lớn. Việc thay đổi công nghệ mới phù hợp với nền kinh tế xanh là thách thức không nhỏ nếu không có trợ giúp của các nước có công nghệ cao trên thế giới. Nhiều vùng nông thôn và khu vực miền núi, sinh kế người dân còn gặp nhiều khó khăn cũng là những trở ngại với Việt Nam trong việc hướng tới nền kinh tế xanh.

Quốc Huy
Nguồn: Tầm nhìn
  • Bình luận trên Dunghangviet.vn
  • Bình luận trên Facebook
  • Gửi phản hồi
Ý kiến của bạn:*
Họ tên*:


Email*:
Nhập vào 5 ký tự ở hình dưới đây:
ISO CAPTCHA by VietISO
Gửi đi Viết lại

Thế nào là hàng Việt?

Hàng Việt đang hết “đất sống”?

Hàng Việt đang hết “đất sống”?

Hàng Việt đang bị lép vế trên sân nhà, thậm chí dần bị đánh bật khỏi các kênh bán hàng như chợ, siêu thị, lẫn kênh phân phối đưa hàng về nông thôn.

Ưu tiên hàng Việt

Niềm tin với hàng Việt

Niềm tin với hàng Việt

Một loạt các cửa hàng kinh doanh thực phẩm nhập khẩu mọc lên tại các thành phố lớn thời gian qua đã chứng tỏ nhu cầu sử dụng thực phẩm nhập khẩu của người dân tăng cao.

x
Có thể bạn quan tâm