Không phải toàn ngành công nghiệp nói chung, mà chỉ riêng công nghiệp điện tử - thiểu số áp đảo đa số. Đáng buồn hơn là đa số thuộc về "quân ta” còn thiểu số lại là… ngoại binh, bộc lộ sự khập khiễng và thua kém ở mức báo động khẩn cấp.

Doanh nghiệp chuyên ngành sản xuất điện tử trong cả nước hiện có gần 300 đơn vị, trong đó doanh nghiệp FDI chiếm khoảng 30%. Đối chiếu về số học thuần túy, doanh nghiệp FDI chiếm tỉ lệ thiểu số, còn doanh nghiệp trong nước chiếm phần đa số. Trong khi đó, về thực lực thì hoàn toàn ngược lại, doanh nghiệp FDI tuy là thiểu số nhưng lại áp đảo số đông doanh nghiệp trong nước. Họ áp đảo hoàn toàn cả về thị trường nội địa cũng như tổng giá trị kim ngạch xuất khẩu. Doanh nghiệp FDI khống chế thị trường nội địa lên đến hơn 80%. Tỉ trọng xuất khẩu mặt hàng điện tử của doanh nghiệp FDI lên đến hơn 90% trong tổng giá trị xuất khẩu. Cho thấy, đối với ngành công nghiệp điện tử, doanh nghiệp FDI gần như thâu tóm toàn bộ thị phần. Ít về số lượng nhưng mạnh về thực lực, đó là sự khác biệt của doanh nghiệp FDI so với doanh nghiệp Việt Nam.

Đông đảo về số lượng nhưng lép vế về thực lực, đó là nguyên nhân dẫn đến tình trạng doanh nghiệp điện tử trong nước thua đậm trên sân nhà. Khi mới hình thành, doanh nghiệp điện tử trong nước chiếm vị trí "chủ sân”, đến nay ngôi vị này hoàn toàn thuộc về doanh nghiệp FDI. Thậm chí, với chiều hướng như hiện thời, doanh nghiệp trong nước sẽ còn tiếp tục lép vế hơn nữa trong những năm sắp tới.

Trong chủ trương cũng như ở từng dự án, luôn đặt ra chỉ tiêu nội địa hóa sản phẩm điện tử ở mức cao. Chính phủ cũng như các ngành liên quan luôn hô hào nâng cao tỉ lệ nội địa hóa theo chiều hướng năm sau cao hơn năm trước. Khi tổng kết hàng năm, các doanh nghiệp trong nước luôn luôn tỏ rõ "hạ quyết tâm” nâng cao tỉ lệ nội địa hóa. Câu trả lời từ thực tế trở thành… tin buồn. Đến nay, sau hơn 20 năm hoạt động, tỉ lệ nội địa hóa sản phẩm điện tử chiếm tỉ lệ chưa được 15%. Trong tổng giá trị xuất khẩu mặt hàng điện tử, phần giá trị gia tăng nội địa chiếm tỉ lệ chỉ ở mức hơn 5%.

Chủ trương đã được hoạch định, giải pháp liên tục bổ sung, quyết tâm lúc nào cũng hừng hực. Thế nhưng ngành công nghiệp điện tử trong nước không ngừng suy yếu, thậm chí đi vào ngõ cụt. Thay vì hô hào cần phải có cách làm quyết liệt, cả về chủ trương cũng như giải pháp. Quá trình " lột xác " ngành công nghiệp điện tử đòi hỏi sự hợp lực vượt bậc của doanh nghiệp và các ngành liên quan, trước hết là " nút bấm " quyết định từ phía Chính phủ.